Wysłany: Nie Lut 10, 2008 12:10 am
Temat postu: Pamiątki wojny prusko-austriackiej 1866 r.
Dotąd się bawiliśmy – zagadki, ciekawostki itp., a teraz sprawa jest nadzwyczaj poważna!!! (
![Uśmiech :)](./images/smilies/icon_e_smile.gif)
Ta krótka, ale bardzo krwawa wojna rozegrała się w lecie 1866 r. Armie pruskie przekroczyły granicę prusko-austriacką w kilku miejscach (głównie wzdłuż Łaby od strony Saksonii, w okolicach Lubawki – Trutnova i Kudowy – Náchodu (ale mniejsze oddziały działały w wielu innych rejonach, także we wschodniej części Sudetów, gdzie też dochodziło do starć). Po serii zwycięskich bitew armie te połączyły się w rejonie Hradca Králové, gdzie rozegrała się decydująca bitwa (pod Sadową, 3 VII), po czym pomaszerowały na Pragę i okupowały ją. Wkrótce Austria kapitulowała.
Na Śląsku nie toczyły się żadne bitwy (poza starciem w Cieszynie, o ile dobrze pamiętam), ale to nie znaczy, że po naszej stronie Sudetów nic się nie działo: maszerowały i kwaterowały wojska, a później, po bitwach stoczonych w pobliżu granicy, zwożono tu rannych z obu armii (nawiasem mówiąc, Prusy były pierwszym krajem, który podpisał konwencję genewską i podczas tej wojny miały zorganizowaną służbę sanitarną, zajmującą się w miarę możliwości wszystkimi rannymi). Ci ranni byli umieszczani w naprędce zorganizowanych w śląskich miastach szpitalach polowych, wielu z nich tu zmarło i wielu tu pochowano.
Po wojnie tej pozostało bardzo wiele – dosłownie tysiące – grobów, pomników, tablic i innych pamiątek. Oczywiście – głównie w Czechach, gdzie rozegrały się wszystkie bitwy. Tam istnieją specjalne kluby zajmujące się tymi zabytkami, ewidencjonujące je, opisujące i poddające konserwacji. Wydawane jest specjalne, poświęcone im pismo (Bellum 1866). Zewidencjonowano ok. 1800 takich zabytków.
Po polskiej stronie także są pomniki związane z tą wojną, ale żadnej pełnej ewidencji nie ma. Pojawiają się tylko wzmianki o pojedynczych obiektach (podobnie wyrywkową wiedzę o tych naszych zabytkach mają Czesi).
Te śląskie pomniki to nie tylko groby rannych z lazaretów po stronie śląskiej, ale także pomniki żołnierzy pochodzących z poszczególnych miejscowości, którzy zginęli w 1866 r.
Spróbujmy je zinwentaryzować! Ideałem byłyby pełne informacje (lokalizacja, zdjęcia, treść inskrypcji, informacje historyczne o budowie pomnika i o upamiętnionych osobach, aktualny stan), ale także drobiazgi będą cenne. Przede wszystkim – dokładna lokalizacja, zdjęcia.
Tak dla ukierunkowania: pamiętam o następujących obiektach (ale to nie znaczy, że chcę sobie „zarezerwować” ich opis, ani że są to wszystkie znane pomniki):
Kamienna Góra – uszkodzony pomnik w parku (k. Kościoła Łaski),
Lubawka – żeliwna tablica na murze cmentarza,
Niemojów – tablica pamiątkowa w kościele,
Nowa Ruda – pomnik na cmentarzu,
Świebodzice – pomnik na cmentarzu,
Świdnica – mocno zniszczony pomnik w parku.
Zapraszam do zamieszczania tu informacji o tych i następnych pamiątkach.
_________________
SKPS - z nami w Sudety
http://www.skps.wroclaw.pl/
http://www.rebusy-sudety.cba.pl/